Bài 70b: Thực hành giám sát thiết bị — Đồng bộ giờ NTP, gửi log về Syslog server và đọc SNMP bằng MIB Browser

⏱️ Thời lượng: 45–60 phút · 📶 Độ khó: Cơ bản – Trung bình · 🧰 Công cụ: Cisco Packet Tracer 8.x · 📌 Cần học trước: Bài 37, Bài 69, Bài 70

Sơ đồ lab Bài 70b · ⬇️ Tải sơ đồ (SVG) · 🔍 Mở cỡ lớn

💡 Liên hệ thực tế

Đêm qua đường truyền của công ty ABC chập chờn. Sáng nay sếp hỏi: "Mấy giờ thì link rớt? Rớt mấy lần?". Nếu router chỉ hiện log trên màn hình console, mà giờ trên router còn đang là năm 1993, thì bạn không trả lời được.

Ba dịch vụ nhỏ giải quyết chuyện này: NTP cho mọi thiết bị cùng một giờ chuẩn, Syslog gom log về một máy chủ để lưu và tra cứu, SNMP cho phần mềm giám sát hỏi thông tin thiết bị từ xa.

Quy tắc ghi nhớ: đồng bộ giờ trước, rồi mới gửi log — log không có giờ đúng gần như vô dụng. Mức log càng nhỏ càng nghiêm trọng (0 = emergencies, 7 = debugging).

🎯 Mục tiêu bài lab

• Cho router đồng bộ giờ với NTP server; kiểm tra bằng show ntp status, show clock detail.
• Gửi log có dấu thời gian về Syslog server; đọc được một dòng log Cisco (facility, severity, mnemonic).
• Bật SNMP bằng community chỉ đọc / đọc-ghi; dùng MIB Browser để Get và Set.
• Biết những giới hạn của Packet Tracer với ba dịch vụ này.

📋 Bảng địa chỉ và đấu nối

⚙️ Các bước thực hiện

⚙️ Bước 1 — Dựng sơ đồ và cấu hình nền

Kéo ra 1 router 2911, 1 switch 2960-24TT, 1 Server-PT và 1 PC. Nối cáp, đặt IP cho SRV-NMS và PC-ADMIN. Dán cho R1:

hostname R1
interface gigabitEthernet 0/0
 ip address 192.168.1.1 255.255.255.0
 no shutdown
interface loopback 0
 ip address 10.10.10.1 255.255.255.255
end

Kiểm tra: R1 ping được 192.168.1.10 và 192.168.1.20.

⚙️ Bước 2 — Xem giờ hiện tại của R1

R1# show clock
*0:12:34.567 UTC Mon Mar 1 1993
R1# show ntp status
%NTP is not enabled.

Dấu * ở đầu nghĩa là giờ không đáng tin (chưa được đặt hoặc chưa đồng bộ). Ngày giờ trên máy bạn sẽ khác, nhưng thường là một ngày rất cũ.

⚙️ Bước 3 — Đồng bộ giờ bằng NTP

Trên SRV-NMS: Services → NTP → bật On (để nguyên ngày giờ server đang hiển thị). Trên R1:

R1(config)# ntp server 192.168.1.10

NTP cần một lúc để đồng bộ. Trong Packet Tracer, bấm nút Fast Forward Time (ở thanh dưới cùng, cạnh ô hiển thị thời gian mô phỏng) vài lần cho nhanh, rồi kiểm tra:

R1# show ntp status
Clock is synchronized, stratum 2, reference is 192.168.1.10
...
R1# show clock detail
...
Time source is NTP

R1 ở stratum 2 vì nó lấy giờ từ server ở stratum 1. Dấu * trước giờ đã biến mất. Xem thêm show ntp associations: dòng của 192.168.1.10 có dấu * ở đầu nghĩa là đang đồng bộ với server này.

⚙️ Bước 4 — Gửi log về Syslog server

Trên SRV-NMS: Services → SYSLOG → bật On. Trên R1:

R1(config)# service timestamps log datetime msec
R1(config)# logging host 192.168.1.10
R1(config)# logging trap debugging

• service timestamps log datetime msec: gắn ngày giờ (tới mili-giây) vào mỗi dòng log.
• logging host: địa chỉ Syslog server (gửi qua UDP 514). Viết tắt logging 192.168.1.10 cũng được.
• logging trap: mức log thấp nhất được gửi đi. Trên thiết bị thật bạn chọn được 0–7 (ví dụ logging trap warnings); Packet Tracer chỉ hỗ trợ mức debugging.

⚙️ Bước 5 — Tạo sự kiện và đọc log

R1(config)# interface loopback 0
R1(config-if)# shutdown
R1(config-if)# no shutdown
R1(config-if)# end

Mở SRV-NMS → Services → SYSLOG: bảng log có các dòng từ 192.168.1.1, đại loại:

%LINK-5-CHANGED: Interface Loopback0, changed state to administratively down
%LINEPROTO-5-UPDOWN: Line protocol on Interface Loopback0, changed state to down
%LINK-3-UPDOWN: Interface Loopback0, changed state to up
%LINEPROTO-5-UPDOWN: Line protocol on Interface Loopback0, changed state to up
%SYS-5-CONFIG_I: Configured from console by console

Mỗi dòng có ngày giờ (đã đúng nhờ NTP) phía trước. Cách đọc %LINEPROTO-5-UPDOWN:

Mẹo nhớ thứ tự 0→7: "Every Awesome Cisco Engineer Will Need Ice-cream Daily".

⚙️ Bước 6 — SNMP: đọc và ghi thông tin R1 từ xa

R1(config)# snmp-server community VNE-RO ro
R1(config)# snmp-server community VNE-RW rw

Community string giống như mật khẩu: ro chỉ cho đọc, rw cho cả ghi. Trong Packet Tracer, cấu hình SNMP trên router chỉ có lệnh community này.

Trên PC-ADMIN: Desktop → MIB Browser → Advanced:

• Address: 192.168.1.1 · Port: 161
• Read Community: VNE-RO · Write Community: VNE-RW · SNMP Version: v2 (hoặc v1)

Mở cây MIB tới nhánh .iso.org.dod.internet.mgmt.mib-2.system:

1. Chọn sysName, Operations: Get → GO. Kết quả: R1.
2. Chọn sysUpTime → Get → thời gian R1 đã chạy.
3. Chọn sysName, Operations: Set, nhập giá trị R1-HN (nếu được hỏi kiểu dữ liệu, chọn OctetString) → GO. Nhìn lại CLI của R1: dấu nhắc đã đổi thành R1-HN#.
4. Đổi tên lại cho đúng: trên R1 gõ hostname R1.

Bước 3 cho thấy community rw nguy hiểm thế nào: ai biết chuỗi này là đổi được cấu hình thiết bị. Ngoài thực tế, hạn chế dùng rw và ưu tiên SNMPv3 (có xác thực và mã hoá).

💾 Bước 7 — Lưu cấu hình

R1# copy running-config startup-config

🔍 Kiểm tra kết quả

🛠️ Lỗi thường gặp & cách xử lý

🏆 Thử thách mở rộng

1. Bật xác thực NTP: trên SRV-NMS (Services → NTP) bật Authentication với key 1, mật khẩu NTPpa55; cấu hình R1 chỉ tin server có đúng key đó.
2. Không xem đáp án, giải mã hai dòng log: %SYS-5-CONFIG_I và %LINK-3-UPDOWN. Dòng nào nghiêm trọng hơn?

R1(config)# ntp authenticate
R1(config)# ntp authentication-key 1 md5 NTPpa55
R1(config)# ntp trusted-key 1
R1(config)# ntp server 192.168.1.10 key 1

💬 Hỏi & Đáp nhanh

❓ Ba dịch vụ này dùng port nào?

✅ Đều chạy trên UDP: NTP port 123, Syslog port 514, SNMP port 161 (manager hỏi agent) và 162 (agent gửi trap/inform về manager).

❓ SNMP Get và trap khác nhau thế nào?

✅ Get: phần mềm giám sát chủ động hỏi thiết bị ("CPU bao nhiêu?"). Trap: thiết bị chủ động báo khi có chuyện ("link vừa rớt"). Thực tế dùng cả hai.

❓ Có cần NTP nếu đã có Syslog không?

✅ Có. Syslog chỉ ghi lại thời điểm theo đồng hồ của từng thiết bị. Nếu mỗi thiết bị một giờ, bạn không thể xếp log của nhiều thiết bị theo đúng thứ tự xảy ra.

📝 Bài tập đánh giá

Câu 1: Router cấu hình logging trap warnings. Những mức log nào được gửi về Syslog server?

• A. Chỉ mức 4
• B. Mức 4 tới 7
• C. Mức 0 tới 4
• D. Tất cả các mức

Câu 2: show ntp status hiện "Clock is synchronized, stratum 3, reference is 10.1.1.1". Kết luận nào đúng?

• A. Router là nguồn giờ gốc của mạng
• B. Router đang lấy giờ từ 10.1.1.1, và 10.1.1.1 ở stratum 2
• C. Router chưa đồng bộ
• D. 10.1.1.1 là Syslog server

👉 Đáp án

• Câu 1: C — Mức đã chọn và mọi mức nghiêm trọng hơn (số nhỏ hơn).
• Câu 2: B — Stratum của client bằng stratum của nguồn cộng 1.

💡 Output trong bài là output mẫu trên Packet Tracer, trên máy bạn có thể khác một chút (ví dụ địa chỉ MAC).

📚 Bài viết thuộc khóa học CCNA của VNExperts

🧭 Điều hướng