Bài 65: Static NAT — Cấu Hình Từng Bước

💡 Liên hệ thực tế

Ở Bài 64, bạn đã hiểu NAT là "phiên dịch địa chỉ". Bài này sẽ cấu hình loại NAT đơn giản nhất — Static NAT: ánh xạ cố định 1-1 giữa 1 địa chỉ Private và 1 địa chỉ Public, giống như 1 nhân viên phiên dịch luôn được giao cố định dịch cho đúng 1 vị khách duy nhất, không đổi người. Loại này phù hợp cho Server nội bộ cần luôn có cùng 1 địa chỉ để người ngoài truy cập vào (ví dụ Web Server công ty).

📘 Kiến thức cốt lõi

1. Cú pháp cấu hình Static NAT:

Router(config)# ip nat inside source static 192.168.1.10 203.0.113.5

📎 Lệnh trên ánh xạ cố định: địa chỉ Inside Local 192.168.1.10 luôn luôn tương ứng với Inside Global 203.0.113.5 — không đổi theo thời gian, không chia sẻ cho thiết bị khác.

2. Bước bắt buộc tiếp theo — khai báo Interface nào là Inside, Interface nào là Outside:

Router(config)# interface gigabitEthernet 0/0
Router(config-if)# ip nat inside
Router(config-if)# exit

Router(config)# interface gigabitEthernet 0/1
Router(config-if)# ip nat outside

⚠️ Lỗi cực kỳ phổ biến: chỉ gõ lệnh ip nat inside source static mà quên khai báo ip nat inside, ip nat outside trên đúng Interface — dẫn đến NAT hoàn toàn không hoạt động. Router cần biết rõ "hướng vào" và "hướng ra" thì mới biết khi nào cần áp dụng bản dịch địa chỉ.

3. Ví dụ thực hành đầy đủ — Web Server nội bộ cần truy cập được từ Internet:

Router(config)# ip nat inside source static 192.168.1.10 203.0.113.5
Router(config)# interface gigabitEthernet 0/0
Router(config-if)# ip address 192.168.1.1 255.255.255.0
Router(config-if)# ip nat inside
Router(config-if)# exit
Router(config)# interface gigabitEthernet 0/1
Router(config-if)# ip address 203.0.113.1 255.255.255.248
Router(config-if)# ip nat outside

💡 Với Static NAT, người dùng Internet gõ 203.0.113.5 sẽ được dẫn thẳng tới Web Server nội bộ 192.168.1.10 — hoàn toàn trong suốt, người dùng bên ngoài không hề biết địa chỉ thật của Server.

4. Kiểm tra bảng NAT đang hoạt động:

Router# show ip nat translations

Pro  Inside global      Inside local       Outside local      Outside global
---  203.0.113.5        192.168.1.10       ---                ---

📎 Với Static NAT, dòng ánh xạ này sẽ luôn tồn tại vĩnh viễn trong bảng (không tự xóa theo thời gian như Dynamic NAT sẽ học ở Bài 66) — vì đây là ánh xạ cố định do quản trị viên khai báo thủ công.

5. Xem thống kê tổng quan hoạt động NAT:

Router# show ip nat statistics

💬 Hỏi & Đáp nhanh

❓ Static NAT có phù hợp để dùng cho toàn bộ 50 máy trạm trong văn phòng ra Internet không?

❌ Không phù hợp — Static NAT đòi hỏi 1 địa chỉ Public riêng cho mỗi thiết bị, hoàn toàn đi ngược lại mục đích tiết kiệm địa chỉ IPv4 mà NAT hướng tới (đã học ở Bài 64). Static NAT chỉ nên dùng cho số ít thiết bị cần địa chỉ cố định để người ngoài truy cập vào (Web Server, Mail Server...) — với máy trạm thông thường chỉ cần ra ngoài truy cập web, nên dùng Dynamic NAT hoặc PAT (Bài 66).

❓ Nếu quên khai báo ip nat outside trên Interface hướng ra ngoài, điều gì xảy ra?

❌ NAT sẽ hoàn toàn không hoạt động — Router không biết đâu là "phía ngoài" để áp dụng bản dịch địa chỉ khi gói tin đi qua. Đây là 1 trong những nguyên nhân phổ biến nhất khiến người mới học cấu hình xong ip nat inside source static nhưng vẫn không hiểu tại sao NAT "không chạy".

❓ Bảng NAT của Static NAT có bao giờ tự động bị xóa không?

❌ Không — khác với Dynamic NAT/PAT (sẽ học ở Bài 66) có cơ chế tự động xóa ánh xạ sau 1 khoảng thời gian không hoạt động (timeout), ánh xạ Static NAT tồn tại vĩnh viễn cho đến khi quản trị viên chủ động xóa bằng lệnh no ip nat inside source static.

📝 Bài tập đánh giá

Câu 1: Lệnh nào dùng để tạo Static NAT ánh xạ 192.168.1.10 sang 203.0.113.5?

• A. ip nat inside source static 192.168.1.10 203.0.113.5
• B. ip nat outside 192.168.1.10 to 203.0.113.5
• C. nat static 192.168.1.10 = 203.0.113.5
• D. ip route nat 192.168.1.10 203.0.113.5

Câu 2: Static NAT phù hợp nhất để sử dụng trong tình huống nào?

• A. Cho hàng trăm máy trạm cùng ra Internet chia sẻ 1 địa chỉ Public
• B. Cho Server nội bộ cần địa chỉ Public cố định để người ngoài truy cập vào
• C. Chỉ dùng được cho địa chỉ IPv6
• D. Chỉ dùng trong mạng không dây

👉 Đáp án:

Câu 1: A — Cú pháp đúng là ip nat inside source static <inside-local> <inside-global>.

Câu 2: B — Static NAT tạo ánh xạ cố định 1-1, phù hợp nhất cho các Server cần địa chỉ Public không đổi để người dùng bên ngoài luôn truy cập được đúng địa chỉ đó.

📚 Bài viết thuộc khóa học CCNA của VNExperts

🧭 Điều hướng