Loading...
Home>Khóa học CCNA Online>Bài 40c: Lab Troubleshooting Phần 2 — Xử lý 5 sự cố mạng LAN theo ticket

Bài 40c: Lab Troubleshooting Phần 2 — Xử lý 5 sự cố mạng LAN theo ticket

⏱️ Thời lượng: 60–90 phút · 📶 Độ khó: Nâng cao · 🧰 Công cụ: Cisco Packet Tracer 8.x · 📌 Cần học trước: Bài 40b

Sơ đồ lab Bài 40c

Sơ đồ lab Bài 40c · ⬇️ Tải sơ đồ (SVG) · 🔍 Mở cỡ lớn

💡 Liên hệ thực tế

Thứ Hai đầu tuần, mạng của công ty ABC (đúng mạng bạn dựng ở Bài 40b) vừa được một bạn thực tập "chỉnh sửa" cuối tuần. Sáng nay, hộp thư hỗ trợ của anh Nam (VNExperts) nhận liền 5 ticket. Bạn sẽ đóng vai kỹ sư trực ca: đọc ticket, khoanh vùng bằng lệnh show, tìm nguyên nhân và sửa — không được xoá cấu hình làm lại từ đầu.

Kỹ năng này ngày càng quan trọng: đề CCNA 200-301 v2.0 (thi từ ngày 3/2/2027) có nhiều chủ đề yêu cầu chẩn đoán và xử lý sự cố, không chỉ cấu hình.

Quy tắc ghi nhớ: không đoán — mỗi giả thuyết phải có một lệnh show làm bằng chứng, và mỗi lần chỉ sửa một thứ rồi kiểm tra lại.

🎯 Mục tiêu bài lab

  • Áp dụng quy trình xử lý sự cố có hệ thống (bottom-up, theo đường đi của gói).
  • Chọn đúng lệnh show cho từng loại triệu chứng.
  • Tìm và sửa 5 lỗi phổ biến của Phần 2: VLAN, native VLAN, EtherChannel, DHCP relay, default gateway của switch.
  • Ghi chép sự cố theo mẫu ticket chuyên nghiệp.

🧭 Quy trình xử lý sự cố

  1. Xác nhận triệu chứng — tự làm lại thao tác người dùng báo (ping, ipconfig…).
  2. Khoanh vùng — đi theo đường của gói từ máy người dùng tới đích; kiểm tra từ Layer 1–2 lên Layer 3.
  3. Đặt giả thuyết và kiểm chứng bằng lệnh show.
  4. Sửa một thay đổi, rồi kiểm tra lại triệu chứng.
  5. Ghi chép: nguyên nhân, cách sửa, lệnh đã dùng.
Câu hỏi cần trả lờiLệnh hay dùng
Cổng nào đang up/down? IP nào trên interface nào? show ip interface brief
Cổng nào thuộc VLAN nào? show vlan brief
Trunk nào đang chạy, native và allowed VLAN là gì? show interfaces trunk
EtherChannel có lên không? show etherchannel summary
Cổng nào bị STP chặn? show spanning-tree vlan X
Cấu hình thực tế của một interface? show running-config interface X
Thiết bị nào nối với cổng nào? show cdp neighbors

⚙️ Chuẩn bị lab

⚙️ Bước 1 — Dựng sơ đồ

Dựng đúng sơ đồ và bảng đấu nối như Bài 40b. Nếu đã có file 40b, hãy Save As sang file mới rồi xoá cấu hình các switch (erase startup-config → delete vlan.dat → reload) trước khi dán.

⚙️ Bước 2 — Dán cấu hình khởi tạo (đã cài sẵn lỗi)

⚠️ Đừng đọc kỹ cấu hình khi dán để "soi" lỗi — như vậy mất ý nghĩa của bài. Hãy dán vào, rồi làm việc như thể bạn vừa nhận bàn giao một mạng lạ.

📋 Cấu hình khởi tạo MLS1 
hostname MLS1
no ip domain-lookup
spanning-tree mode rapid-pvst
spanning-tree vlan 10,20,30,99 root primary
vlan 10
 name KinhDoanh
vlan 20
 name KeToan
vlan 30
 name KyThuat
vlan 99
 name QuanTri
vlan 100
 name Server
vlan 999
 name NATIVE
interface range fastEthernet 0/1 - 4
 shutdown
 switchport trunk encapsulation dot1q
 switchport mode trunk
interface range fastEthernet 0/1 - 2
 channel-group 1 mode active
interface range fastEthernet 0/3 - 4
 channel-group 2 mode passive
interface port-channel 1
 switchport trunk encapsulation dot1q
 switchport mode trunk
 switchport trunk native vlan 999
 switchport trunk allowed vlan 10,20,30,99,999
interface port-channel 2
 switchport trunk encapsulation dot1q
 switchport mode trunk
 switchport trunk native vlan 999
 switchport trunk allowed vlan 10,20,30,99,999
interface range fastEthernet 0/1 - 4
 no shutdown
interface fastEthernet 0/10
 switchport mode access
 switchport access vlan 100
 spanning-tree portfast
ip routing
interface vlan 10
 ip address 192.168.10.1 255.255.255.0
 ip helper-address 192.168.100.10
 no shutdown
interface vlan 20
 ip address 192.168.20.1 255.255.255.0
 ip helper-address 192.168.100.100
 no shutdown
interface vlan 30
 ip address 192.168.30.1 255.255.255.0
 ip helper-address 192.168.100.10
 no shutdown
interface vlan 99
 ip address 192.168.99.1 255.255.255.0
 no shutdown
interface vlan 100
 ip address 192.168.100.1 255.255.255.0
 no shutdown
end
📋 Cấu hình khởi tạo SW1 
hostname SW1
no ip domain-lookup
spanning-tree mode rapid-pvst
vlan 10
 name KinhDoanh
vlan 20
 name KeToan
vlan 30
 name KyThuat
vlan 99
 name QuanTri
vlan 999
 name NATIVE
interface range fastEthernet 0/23 - 24
 shutdown
 switchport mode trunk
 channel-group 1 mode active
interface port-channel 1
 switchport mode trunk
 switchport trunk native vlan 999
 switchport trunk allowed vlan 10,20,30,99,999
interface range fastEthernet 0/23 - 24
 no shutdown
interface fastEthernet 0/21
 switchport mode trunk
 switchport trunk native vlan 999
 switchport trunk allowed vlan 10,20,30,99,999
interface fastEthernet 0/1
 switchport mode access
 switchport access vlan 10
 spanning-tree portfast
 spanning-tree bpduguard enable
interface fastEthernet 0/2
 switchport mode access
 switchport access vlan 20
 spanning-tree portfast
 spanning-tree bpduguard enable
interface vlan 99
 ip address 192.168.99.11 255.255.255.0
 no shutdown
ip default-gateway 192.168.99.254
end
📋 Cấu hình khởi tạo SW2 
hostname SW2
no ip domain-lookup
spanning-tree mode rapid-pvst
vlan 10
 name KinhDoanh
vlan 20
 name KeToan
vlan 30
 name KyThuat
vlan 99
 name QuanTri
vlan 999
 name NATIVE
interface range fastEthernet 0/23 - 24
 shutdown
 switchport mode trunk
 channel-group 2 mode passive
interface port-channel 2
 switchport mode trunk
 switchport trunk native vlan 999
 switchport trunk allowed vlan 10,20,30,99,999
interface range fastEthernet 0/23 - 24
 no shutdown
interface fastEthernet 0/21
 switchport mode trunk
 switchport trunk allowed vlan 10,20,30,99,999
interface fastEthernet 0/1
 switchport mode access
 switchport access vlan 30
 spanning-tree portfast
 spanning-tree bpduguard enable
interface fastEthernet 0/3
 switchport mode access
 switchport access vlan 30
 spanning-tree portfast
 spanning-tree bpduguard enable
interface vlan 99
 ip address 192.168.99.12 255.255.255.0
 no shutdown
ip default-gateway 192.168.99.1
end

SRV1 và 4 PC: cấu hình giống Bài 40b (SRV1 có IP tĩnh và 3 pool DHCP; PC nhận IP bằng DHCP).

📨 Danh sách ticket

TicketNgười báoNội dung
#101 Chị Lan — Kế toán (PC2, tầng 1) "Máy tôi sáng nay không vào được mạng. Tôi xem thì thấy IP là 169.254.x.x."
#102 Anh Hùng — Kinh doanh (PC3, tầng 2) "Máy tôi có mạng nhưng IP lại là 192.168.30.x, trong khi cả phòng Kinh doanh đều là 192.168.10.x. Phần mềm bán hàng không nhận máy tôi."
#103 Hệ thống giám sát (NOC) "CẢNH BÁO: Port-channel 2 giữa MLS1 và SW2 ở trạng thái DOWN."
#104 Đội vận hành "Từ PC1 không ping được SW1 (192.168.99.11) để quản trị. Lạ là ping SW2 (192.168.99.12) thì được, và đứng trên MLS1 ping SW1 cũng được."
#105 Đội vận hành "Console của SW1 và SW2 liên tục hiện thông báo NATIVE_VLAN_MISMATCH trên cổng Fa0/21."
📎 Các lỗi có thể che lấp nhau — ngoài thực tế cũng vậy. Nếu một triệu chứng chưa hiện đúng như ticket mô tả, hãy xử lý các lỗi ở Layer 1–2 trước, rồi quay lại.

✍️ Mẫu ghi chép ticket

Với mỗi ticket, điền vào vở theo mẫu dưới đây trước khi mở đáp án:

TicketTriệu chứng đã xác nhậnLệnh show đã dùng (bằng chứng)Nguyên nhânLệnh sửaKiểm tra sau sửa
#101 … … … … …
#102 … … … … …
#103 … … … … …
#104 … … … … …
#105 … … … … …

🔍 Gợi ý khoanh vùng (mở từng cái khi cần)

💡 Gợi ý #101

IP 169.254.x.x nghĩa là PC không nhận được phản hồi DHCP. PC1 cùng tầng vẫn nhận IP bình thường — vậy vấn đề nằm ở phần riêng của VLAN 20. Ai chuyển tiếp yêu cầu DHCP của VLAN 20, và chuyển tới đâu?

💡 Gợi ý #102

PC3 nhận IP của dải VLAN 30, tức cổng của nó đang nằm trong VLAN 30. Lệnh nào cho biết cổng nào thuộc VLAN nào?

💡 Gợi ý #103

So sánh chế độ channel-group ở hai đầu của Po2. Nhớ lại bảng kết hợp chế độ ở Bài 32b.

💡 Gợi ý #104

MLS1 cùng mạng 192.168.99.0/24 với SW1 nên ping được. PC1 ở mạng khác — SW1 trả lời PC1 bằng cách nào? So sánh cấu hình quản trị của SW1 với SW2.

💡 Gợi ý #105

Chạy show interfaces trunk trên cả SW1 và SW2, so cột Native vlan của Fa0/21.

✅ Đáp án từng ticket

👉 Đáp án #101 — PC2 nhận 169.254.x.x

Bằng chứng:

MLS1# show running-config interface vlan 20
interface Vlan20
 ip address 192.168.20.1 255.255.255.0
 ip helper-address 192.168.100.100

Nguyên nhân: helper-address trỏ nhầm 192.168.100.100; DHCP server thật là 192.168.100.10.

MLS1(config)# interface vlan 20
MLS1(config-if)# no ip helper-address 192.168.100.100
MLS1(config-if)# ip helper-address 192.168.100.10

Kiểm tra: PC2 → IP Configuration chuyển sang Static rồi chọn lại DHCP (hoặc ipconfig /renew) → nhận 192.168.20.x.

👉 Đáp án #102 — PC3 nhận nhầm dải VLAN 30

Bằng chứng: show vlan brief trên SW2 cho thấy Fa0/1 nằm trong VLAN 30 (cùng Fa0/3), không phải VLAN 10.

SW2(config)# interface fastEthernet 0/1
SW2(config-if)# switchport access vlan 10

Kiểm tra: PC3 xin lại IP → 192.168.10.x; ping PC1 thành công.

👉 Đáp án #103 — Port-channel 2 down

Bằng chứng: show etherchannel summary trên MLS1: Po2 có cờ (SD), các cổng Fa0/3, Fa0/4 không có cờ (P). show running-config interface fastEthernet 0/3 trên MLS1 và show running-config interface fastEthernet 0/23 trên SW2 đều là channel-group 2 mode passive.

Nguyên nhân: hai đầu cùng passive, không ai chủ động gửi LACP. Thiết kế yêu cầu MLS1 ở chế độ chủ động.

MLS1(config)# interface range fastEthernet 0/3 - 4
MLS1(config-if-range)# channel-group 2 mode active

Kiểm tra: Po2 chuyển sang (SU), Fa0/3 và Fa0/4 có cờ (P).

👉 Đáp án #104 — Không quản trị được SW1 từ mạng khác

Bằng chứng:

SW1# show running-config | include default-gateway
ip default-gateway 192.168.99.254
SW2# show running-config | include default-gateway
ip default-gateway 192.168.99.1

Nguyên nhân: SW1 khai báo default gateway sai (192.168.99.254 — không có thiết bị nào mang địa chỉ này). SW1 nhận được ping từ PC1 nhưng gửi gói trả lời tới một gateway không tồn tại. MLS1 ở cùng mạng 192.168.99.0/24 nên SW1 trả lời trực tiếp, không cần gateway — đó là lý do MLS1 ping được.

SW1(config)# ip default-gateway 192.168.99.1
👉 Đáp án #105 — Native VLAN mismatch trên Fa0/21

Bằng chứng: show interfaces trunk: SW1 Fa0/21 native 999, SW2 Fa0/21 native 1.

SW2(config)# interface fastEthernet 0/21
SW2(config-if)# switchport trunk native vlan 999

Kiểm tra: thông báo trên console dừng lại; show interfaces trunk hai đầu cùng native 999.

Sau khi xử lý xong 5 ticket, chạy lại toàn bộ bảng tự chấm điểm của Bài 40b — mạng phải đạt 100/100. Đừng quên lưu cấu hình.

🏆 Thử thách mở rộng

  1. Tự "cài lỗi" cho bạn học: chọn 3 lỗi mới (ví dụ: xoá VLAN 20 trên SW1, tắt SVI Vlan30, để SW1 Fa0/2 ở chế độ trunk), viết ticket mô tả triệu chứng — không mô tả nguyên nhân — rồi đổi file cho nhau xử lý.
  2. Viết lại ticket #104 thành một báo cáo sự cố ngắn (5–7 câu) gửi trưởng phòng: chuyện gì xảy ra, ảnh hưởng tới ai, nguyên nhân, đã sửa ra sao, làm gì để không lặp lại.

💬 Hỏi & Đáp nhanh

❓ Tại sao không xoá hết cấu hình rồi làm lại cho nhanh?

✅ Ngoài thực tế, mạng đang chạy phục vụ hàng trăm người; xoá cấu hình là gây sự cố lớn hơn. Hơn nữa, nếu không tìm ra nguyên nhân, lỗi sẽ quay lại. Trong đề thi, bạn cũng chỉ được sửa đúng chỗ sai.

❓ Bottom-up có phải lúc nào cũng là cách tốt nhất?

⚠️ Không bắt buộc. Bottom-up chắc chắn nhưng chậm. Khi triệu chứng chỉ rõ một tầng (ví dụ "có IP nhưng không ra được mạng khác"), có thể bắt đầu ngay ở tầng đó, hoặc đi theo đường của gói (follow-the-path). Quan trọng là có hệ thống và có bằng chứng.

📝 Bài tập đánh giá

Câu 1: Một switch Layer 2 ping được mọi thiết bị trong mạng quản trị của nó, nhưng PC ở VLAN khác không ping được switch. Lệnh nào nên kiểm tra đầu tiên trên switch đó?

  • A. show etherchannel summary
  • B. show running-config | include default-gateway
  • C. show spanning-tree
  • D. show cdp neighbors

Câu 2: Chỉ các PC ở một VLAN nhận 169.254.x.x, các VLAN khác dùng chung DHCP server vẫn bình thường. Nguyên nhân khả dĩ nhất?

  • A. DHCP server đang tắt
  • B. Helper-address trên SVI của VLAN đó sai hoặc thiếu
  • C. Thiếu ip routing trên switch Layer 3
  • D. EtherChannel lên switch lõi bị down

👉 Đáp án

  • Câu 1: B — Switch Layer 2 dùng default gateway để gửi gói trả lời tới mạng khác; thiếu hoặc sai gateway là nguyên nhân hay gặp nhất.
  • Câu 2: B — A và C làm hỏng mọi VLAN. D thường vẫn còn đường dự phòng và không chỉ ảnh hưởng riêng một VLAN. Lỗi chỉ ở một VLAN → nhìn vào phần cấu hình riêng của VLAN đó.

💡 Output trong bài là output mẫu trên Packet Tracer, trên máy bạn có thể khác một chút (ví dụ địa chỉ MAC).

📚 Bài thực hành thuộc Khóa học CCNA Online của VNExperts.

🧭 Điều hướng

⬅️ Bài trước🏠 Mục lục khóa họcBài kế tiếp ➡️
Bài 40b: Lab tổng hợp Phần 2 Mục lục khóa học CCNA Bài 41: Ôn tập Phần 2 + Quiz tổng hợp 10 câu