Bài 12b: Thực hành IPv6 — Địa chỉ global, link-local, EUI-64 và SLAAC trên Packet Tracer

⏱️ Thời lượng: 45–60 phút · 📶 Độ khó: Cơ bản – Trung bình · 🧰 Công cụ: Cisco Packet Tracer 8.x · 📌 Cần học trước: Bài 11, Bài 12

Sơ đồ lab Bài 12b · ⬇️ Tải sơ đồ (SVG) · 🔍 Mở cỡ lớn

💡 Liên hệ thực tế

Nhà mạng vừa cấp cho công ty ABC dải IPv6 2001:db8:acad::/48. Anh Nam muốn thử trước trên Packet Tracer: router có địa chỉ IPv6, và PC tự lấy địa chỉ mà không cần ai gõ tay — đúng như lý thuyết SLAAC ở Bài 11.

Bài lab này cho bạn thấy tận mắt: mỗi cổng IPv6 có ít nhất hai địa chỉ (link-local và global), router quảng bá prefix cho PC tự cấu hình, và gateway của PC là một địa chỉ link-local.

Quy tắc ghi nhớ: router Cisco chỉ định tuyến IPv6 và gửi Router Advertisement (RA) khi đã bật ipv6 unicast-routing. Không có RA, PC chọn tự động cấu hình chỉ có địa chỉ link-local.

🎯 Mục tiêu bài lab

• Đặt địa chỉ IPv6 global và link-local thủ công trên interface router.
• Tạo địa chỉ bằng EUI-64 và đối chiếu với địa chỉ MAC.
• Cho PC tự cấu hình địa chỉ bằng SLAAC; đặt IPv6 tĩnh cho một PC.
• Kiểm tra bằng show ipv6 interface brief, show ipv6 route, show ipv6 neighbors, ipconfig, ping.

📋 Bảng địa chỉ và đấu nối

⚙️ Các bước thực hiện

⚙️ Bước 1 — Dựng sơ đồ

Kéo ra 1 router 2911, 1 switch 2960-24TT (để mặc định) và 4 PC. Nối cáp theo bảng. Trên router đặt hostname R1.

⚙️ Bước 2 — Đặt địa chỉ IPv6 trên R1

R1(config)# interface gigabitEthernet 0/0
R1(config-if)# ipv6 address 2001:db8:acad:1::1/64
R1(config-if)# ipv6 address fe80::1 link-local
R1(config-if)# no shutdown
R1(config-if)# interface gigabitEthernet 0/1
R1(config-if)# ipv6 address 2001:db8:acad:2::1/64
R1(config-if)# ipv6 address fe80::1 link-local
R1(config-if)# no shutdown
R1(config-if)# interface gigabitEthernet 0/2
R1(config-if)# ipv6 address 2001:db8:acad:3::/64 eui-64
R1(config-if)# no shutdown
R1(config-if)# end

📎 Giải thích:
• Ngay khi có địa chỉ IPv6, interface tự tạo một địa chỉ link-local (FE80::/10) — chỉ dùng trong chính đoạn mạng đó, không đi qua router.
• Đặt link-local thủ công là FE80::1 giúp dễ nhớ: PC sẽ dùng nó làm gateway. Hai cổng G0/0 và G0/1 dùng chung FE80::1 vẫn hợp lệ, vì mỗi link-local chỉ cần duy nhất trên đoạn mạng của nó.
• Trên G0/2, từ khoá eui-64 bảo router tự sinh 64 bit sau từ địa chỉ MAC của cổng.

Chạy show ipv6 interface brief: mỗi cổng có hai dòng địa chỉ, một FE80:: và một 2001:DB8:….

⚙️ Bước 3 — Cho PC tự cấu hình… và thấy chưa được

Trên PC-A1, PC-B1, PC-C1: Desktop → IP Configuration → phần IPv6 chọn Automatic (một số phiên bản ghi là Auto Config). Quan sát: PC chỉ có địa chỉ link-local, ô địa chỉ IPv6 global vẫn trống.

⚠️ Lý do: router chưa bật định tuyến IPv6 nên chưa gửi Router Advertisement — PC không biết prefix và gateway.

⚙️ Bước 4 — Bật định tuyến IPv6

R1(config)# ipv6 unicast-routing

Trên từng PC, bấm chọn Static rồi chọn lại Automatic để PC xin cấu hình lại. Giờ PC-A1 có địa chỉ dạng 2001:DB8:ACAD:1:…, gateway là FE80::1. PC-B1 nhận prefix 2001:DB8:ACAD:2::/64, PC-C1 nhận 2001:DB8:ACAD:3::/64.

📎 Với SLAAC, PC lấy prefix từ RA và tự tạo phần Interface ID. Nếu trong Interface ID có FFFE ở giữa thì PC đã tạo nó bằng EUI-64 từ địa chỉ MAC — hãy so với Physical Address trong ipconfig /all để kiểm chứng.

⚙️ Bước 5 — Đặt IPv6 tĩnh cho PC-A2

PC-A2: IPv6 chọn Static, IPv6 Address 2001:db8:acad:1::10, prefix 64, IPv6 Gateway FE80::1.

Từ PC-A2: ping 2001:db8:acad:1::1 (gateway), rồi ping địa chỉ global của PC-B1 và PC-C1 (xem bằng ipconfig trên từng máy) — đều phải thành công.

⚙️ Bước 6 — Giải mã địa chỉ EUI-64 trên G0/2

Trên R1 chạy show interfaces gigabitEthernet 0/2, ghi lại dòng address is … (địa chỉ MAC). So với địa chỉ global của G0/2 trong show ipv6 interface brief, rồi tự làm 3 bước EUI-64:

1. Chia MAC 48 bit làm hai nửa 24 bit.
2. Chèn FFFE vào giữa.
3. Đảo bit thứ 7 của byte đầu tiên (vd 00 → 02, 0C → 0E).

Ví dụ MAC 00E0.F71A.2B03 → 00E0:F7 | FFFE | 1A:2B03 → đảo bit: 02E0:F7FF:FE1A:2B03 → địa chỉ 2001:DB8:ACAD:3:2E0:F7FF:FE1A:2B03.

💾 Bước 7 — Lưu cấu hình

R1# copy running-config startup-config

🔍 Kiểm tra kết quả

🔍 Output mẫu trên R1 (địa chỉ EUI-64 của bạn sẽ khác vì MAC khác)

R1# show ipv6 interface brief
GigabitEthernet0/0         [up/up]
    FE80::1
    2001:DB8:ACAD:1::1
GigabitEthernet0/1         [up/up]
    FE80::1
    2001:DB8:ACAD:2::1
GigabitEthernet0/2         [up/up]
    FE80::2E0:F7FF:FE1A:2B03
    2001:DB8:ACAD:3:2E0:F7FF:FE1A:2B03

R1# show ipv6 route
(… rút gọn phần chú thích mã route …)
C   2001:DB8:ACAD:1::/64 [0/0]
     via GigabitEthernet0/0, directly connected
L   2001:DB8:ACAD:1::1/128 [0/0]
     via GigabitEthernet0/0, receive
C   2001:DB8:ACAD:2::/64 [0/0]
     via GigabitEthernet0/1, directly connected
L   2001:DB8:ACAD:2::1/128 [0/0]
     via GigabitEthernet0/1, receive
C   2001:DB8:ACAD:3::/64 [0/0]
     via GigabitEthernet0/2, directly connected
L   2001:DB8:ACAD:3:2E0:F7FF:FE1A:2B03/128 [0/0]
     via GigabitEthernet0/2, receive
L   FF00::/8 [0/0]
     via Null0, receive

📎 Dòng L FF00::/8 là dải multicast; router tự thêm, không cần quan tâm ở mức CCNA.

🛠️ Lỗi thường gặp & cách xử lý

🏆 Thử thách mở rộng

1. Từ PC-A2 ping địa chỉ link-local FE80::1. Sau đó từ PC-B1 ping địa chỉ link-local của PC-A1. Lệnh nào thành công, vì sao?
2. Viết gọn nhất có thể địa chỉ 2001:0db8:0000:0000:0a00:0000:0000:0001.
3. Thêm cho G0/1 một địa chỉ global thứ hai 2001:db8:acad:22::1/64. PC-B1 nhận được mấy địa chỉ global?

💬 Hỏi & Đáp nhanh

❓ Vì sao gateway của PC là FE80::1 chứ không phải 2001:DB8:ACAD:1::1?

✅ RA được router gửi đi từ địa chỉ link-local của nó, nên PC lấy địa chỉ đó làm default gateway. Đây là cách IPv6 làm việc bình thường; vì vậy nên đặt link-local dễ nhớ cho cổng router.

❓ IPv6 có ARP không?

✅ Không. IPv6 dùng giao thức Neighbor Discovery (gói Neighbor Solicitation/Advertisement) để tìm MAC; kết quả xem bằng show ipv6 neighbors.

❓ Ngoài SLAAC còn cách nào cấp địa chỉ tự động?

✅ DHCPv6: stateless (địa chỉ vẫn tự tạo bằng SLAAC, DHCPv6 chỉ cấp thêm DNS…) và stateful (DHCPv6 cấp luôn địa chỉ, giống DHCP của IPv4).

📝 Bài tập đánh giá

Câu 1: PC chọn tự cấu hình IPv6 nhưng chỉ có địa chỉ FE80::. Router đã có địa chỉ global trên cổng nối PC. Nguyên nhân khả dĩ nhất?

• A. PC thiếu DNS server
• B. Router chưa bật ipv6 unicast-routing
• C. Router chưa đặt link-local thủ công
• D. Switch chưa hỗ trợ IPv6

Câu 2: Địa chỉ nào là link-local?

• A. 2001:db8::1
• B. FF02::1
• C. FE80::2E0:F7FF:FE1A:2B03
• D. ::1

👉 Đáp án

• Câu 1: B — Không có ipv6 unicast-routing, router không gửi RA nên PC không biết prefix để tự tạo địa chỉ global.
• Câu 2: C — Link-local thuộc FE80::/10. FF02::1 là multicast tới mọi node, ::1 là loopback.

💡 Output trong bài là output mẫu trên Packet Tracer, trên máy bạn có thể khác một chút (ví dụ địa chỉ MAC).

📚 Bài viết thuộc khóa học CCNA của VNExperts

🧭 Điều hướng